كورياي روم1 (1244 ـ 1245) ــ اينوسان چهارم (1243 ـ 1254)، در 1244 يا 1245، دانشگاهي وابسته به دربار پاپ تأسيس كرد. مقرّ آن در همان مقرّ پاپ قرار داشت يعني در رم، يا هرجا كه زماني مقرّ پاپ بود، ازجمله مدتي در آوينيون. دروس آن بيشتر منحصر به حقوق مدني و شرعي و الهيات بود. آموزشهاي ديني تا حدود زيادي تحت نظر دومينيكيان بود. حقوق مدني تدريس ميشد، و اين نشان ميدهد كه پاپها مخالفت اساسي با آن نداشتند، هرچند هونوريوس سوم (1216 ـ 1227)، آن را ممنوع ساخته بود.
مسلماً براي عالمان احكام شريعت داشتن برخي اطلاعات دربارهٴ حقوق مدني لازم بود.
شوراي وين در دوفينه (1311 ـ 1312)، فرمان داد استادان يوناني، عربي، كلداني، و عبري در پنج دانشگاه مقيم شوند، كه كورياي روم يكي از آنها بود، و بقيه عبارت بودند از پاريس، بولونيا، آكسفورد، و سالامانكا.
سييِنا2 (1246 ـ 1357) ــ با استفاده از نتيجهٴ كشمكشهاي دانشگاه بولونيا با فردريك دوم، سيينا آموزش حقوق مدني را در 1246، آغاز كرد. اينوسان چهارم در 1252، براي آن منشوري صادر كرد، و از قرار معلوم پس از آن سيينا به صورت يك مدرسهٴ عمومي واقعي درآمد. به هر صورت يك سند رسمي مربوط به شهر سيينا از تاريخ 1275، از وجود يك مدرسهٴ عمومي در داخل باروهاي آن حكايت ميكند. مهاجران بولونيايي در 1321 و 1338، اين دانشگاه را بسيار تقويت كردند. دانشگاهيان پس از آن كه نتوانستند از پاپها جوازي به دست آورند (كه بيشك نميخواستند كاري كنند تا موجب رنجش بولونياييها شوند) در 1357، از امپراتور شارل چهارم فرمان تأسيس تازهاي گرفتند. در 1408، پاپ گريگوريوس دوازدهم امتيازات زيادي بدانان تفويض كرد.
بدين ترتيب، دانشگاه سيينا نخستين شناسايي خود را از پاپ به دست آورد (1252)، و دومي را از خود شهر (1275)، و سومي را از امپراتور (1357)، و چهارمي را از پاپ (1408)، كه نمونهٴ شگفتي است از گرايشهاي مخالف در اثناي نمو نخستين دانشگاهها و نتايجي كه از آنها به دست آمد.
پياچنزا3 (1248) ــ اين دانشگاه يك مدرسهٴ شهري بود (ازقبيل آنچه در بسياري از شهرهاي ايتاليا وجود داشت) كه در 1248، از پاپ اينوسان چهارم اجازهٴ تأسيس يافت. با اين همه، تا 1398، اعتباري به دست نياورد، تا اين كه جان گالئاتسو ويسكونتي فرمان تازهاي صادر كرد و آن را به دانشگاه پاويا (تأسيس در 1361)، تقدم بخشيد. اين دانشگاه تازه هم كاملاً مانند اولي شكست خورد، و دانشگاه پاويا در 1412، به صورت دانشگاه ميلان تجديد سازمان يافت.